Í  umræðu um nýja orkustefnu og almannaeign á orkuauðlindum gætir oft þess misskilnings að þeir sem eru á móti einkavæðingu á nýtingu orkuauðlinda á Íslandi séu sjálfkrafa hlynntir sovéski ríkisvæðingu og stýringu á orkuauðlindunum. Í þessari grein minnir Oddný Eir Ævarsdóttir á að við erum ekki lengur í kalda stríðinu og að þessi uppsetning er falskur valkostur: Við getum vel ímyndað okkur opinberan rekstur þar sem hagsmuna almennings er í alvörunni gætt og þar sem almenningur hefur eitthvað um orkustefnuna að segja. Nýir möguleikar í orkumálum á Íslandi tengjast lýðræðisumbótum órofa böndum. Hins vegar hefur þrjátíu ára reynsla sýnt okkur að einkavæðing í orkugeira hefur hvergi verið almenningi eða nýsköpun til ábóta.

Eins hefur gætt þess misskilnings í umræðunni að þeir sem eru á móti erlendri yfirtöku á náttúruauðlindum Íslands séu á móti útlendingum og samstarfi við erlenda aðila. En raunin er sú að heilbrigð tengsl við umheiminn þurfa ekki að byggjast á nýlenduherra/ nýlenduþjóðar tengslum þar sem alþjóðlegt stórfyrirtæki yfirtekur auðlindir almennings heldur ættu tengslin öllu heldur að byggjast á réttlæti og fjölbreytni þar sem allir hagnast og vaxa af viðskiptunum, ekki síst sjálf náttúran, grundvöllur lífs okkar og starfs!

“Við getum valið að byggja upp framsækinn og ábyrgan orkuiðnað þar sem nýstárlegur opinber rekstur í samvinnu við fjölbreyttan erlendan og innlendan einkarekstur, sprotafyrirtæki og þekkingarstofnanir, stuðlar að nýsköpun og framsækinni atvinnuþróun í sjálfbæru, arðbæru, vistvænu og lýðræðislegu ferli sem endurnýjar orku okkar og réttlæti.”

Framundan eru tímamótaákvarðanir um orkustefnu, um eign og nýtinu orkuauðlindanna og eignarhald á orkufyrirtækjum landsins. En hver á að taka þessar ákvarðanir?
(more…)

“Við verðum við að hafa trú á sjálfum okkur og ekki svíkja sjálf okkur. Það er mikilvægt öllum samfélögum – ekki einungis Íslandi. Allt sem er gott vex hægt og nýsköpun mun verða lykillinn að framtíðinni” segir Björk Guðmundsdóttir í viðtali við tímaritið Nordic Innovation (www.nordicInnovation.is).

Nordic Innovation er frítt veftímarit um nýsköpun, frumkvöðla og hönnuði á Norðurlöndunum. Klak – Viðskiptasmiðjan gefur út Nordic Innovation með það að leiðarljósi að auka faglega umræðu um verðmætasköpun á Norðurlöndunum. Þema tímaritsins að þessu sinni var “hljómur nýsköpunar” eða “the sound of innovation” og er m.a. fjallað um sprotafyrirtæki í tónlistargeiranum, Iceland Airwaves og Bergen sem tónlistarborg Noregs. Þá eru viðtöl við tónlistarkonuna Björk, danska jazzpíanistann Carsten Dahl og Hollywoodskáldið Veigar Margeirsson.

Björk var í viðtali við Þórhall Gunnarsson í Návígi í Sjónvarpinu. Þar talar hún um niðurstöður Neistafundanna. Þá er að finna hér sem pdf skrár.

Inngangur að Neista:

Í framhaldi af Náttúrutónleikum 2008 hóf Björk Guðmundsdóttir rannsókn á grósku atvinnulífs á Íslandi og boðaði í kjölfarið til vinnufunda, í samvinnu við vefinn Nattura.info, Háskólann í Reykjavík og Klak, nýsköpunarmiðstöð atvinnulífsins. Á vinnufundum þann 12. og 19. október 2008, komu saman í opinni samræðu um hundrað sérfræðingar; fræðimenn, fjárfestar og iðnhönnuðir, fulltrúar atvinnuþróunarfélaga, fagsamtaka og þekkingarfélaga um land allt, ásamt þeim sem hafa unnið að hugmyndasköpun, fyrirtækjamyndun og annarri nýsköpunarstarfsemi á sviði sjálfbærni og fjölbreytileika. Á fundunum var þátttakendum skipað til átta borða; heilsuborðs, hátækniborðs, menntaborðs, ferðaborðs, hönnunarborðs, matarborðs, líftækniborðs og orkuborðs. Auðveldlega hefði mátt sitja við fleiri borð, svo sem menningar- og listaborð, fjármálaborð og stjórnmálaborð og kemur vonandi að þeirri veislu innan tíðar. Meðfylgjandi eru þær ályktanir sem dregnar hafa verið úr frjórri samræðu vinnufundanna og þeirri umræðu sem fór þar í gang og hefur síðan haldið áfram í ýmsum samræðu- og aðgerðahópum og einnig á virkum póstlista Neista sem telur 120 manns og óðum stækkar. Því enn má efla tengslanet þeirra sem hafa reynslu og þekkingu á kviku kerfisins og á ólíkum sviðum nýsköpunar.

Hér er eru Neistarnir:
Neisti allur pakkinn samþjappaður, zip í einni möppu.
Og sem pdf, smella á skrá sem niðurhal:
Um.Neista
Neisti.Menntun
Neisti.Ferdamal
Neisti.Hataekni
Neisti.Heilsa
Neisti.Honnun
Neisti.Liftaekni
Neisti.Matur
Neisti.Orka

Sjálfboðasamtökin SEEDS fagna um þessar mundir fimm ára afmælinu sínu og að því tilefni verður efnt til Umhverfisráðstefnu í Iðnó þriðjudaginn 16. nóvember í samstarfi við Landvernd og Umhverfisstofnun.

Sjálfbærni er eitt mikilvægasta málefni líðandi stundar innan umhverfisgeirans. Sjálfbær þróun og hagræn nýting náttúruauðlinda er okkur nauðsynleg til að tryggja velferð í framtíðinni. Á ráðstefnunni verða tekin dæmi um umhverfisvæn samfélög og þátt alþjóðlegra sjálfboðaliða í umhverfismálum á Íslandi. Kristín Linda Árnadóttir, forstjóri Umhverfisstofnunar mun opna ráðstefnuna og er heiðursgestur hennar Ómar Ragnarsson, fjölmiðlamaður.
Dagskrá ráðstefnunnar má finna hér.

Jón Þórisson teiknar upp aðalatriði Magma-málsins fyrir blaðamenn. Mynd: Lára Hanna

Á blaðamannafundi þar sem undirskriftasöfnun á orkuaudlindir.is var kynnt fyrir blaðamönnum, hélt Jón Þórisson, aðstoðarmaður Evu Joly, erindi þar sem hann varpaði ljósi á fréttnæmustu punktana úr ábendingunni sem hann og Björk og Oddný Eir sendu til Umboðsmanns Alþingis varðandi magma-málið. Erindið er brýnt og birtist hér í heil en það má einnig finna á síðu ítarefnis á www.orkuaudlindir.is

Það er mikið í húfi núna, salan á HS Orku til Magma Energy Sweden AB er um það bil að verða að raunveruleika.

Ef ekkert verður að gert þýðir að við afsölum okkur nýtingu mikilvægra auðlinda til  næstu 65 ára og jafnvel 130 ára

Helstu rök þeirra sem hlynntir eru málinu eru þau að við höfum sjálf ekki efni á því að eiga nýtingarréttinn, að nauðsynlegt sé að fá erlenda fjárfestingu inn í landið til þess að stuðla að atvinnuuppbyggingu og að þetta ferli allt sé í samræmi við lög og reglur.

En er það svo?

Við höfum með ábendingu til umboðsmanns Alþingis vakið athygli á að við teljum ástæðu til þess að skoða stjórnsýsluákvarðanir í aðdraganda sölunnar og síðan sjálfan samninginn við Magma Energy Sweden AB.

Það er ljóst að söluferlið  hefur verið mjög ógagnsætt og umdeilt.

Rökstuddur grunur er um að hagsmuna almennings hafi ekki verið gætt  á fullnægjandi hátt og að málsmeðferð stjórnvalda samræmist ekki lögum og vönduðum stjórnsýsluháttum.

Við bendum umboðsmanni Alþingis á að ákvarðanir sem teknar hafa verið í aðdraganda þessa máls eru teknar af stjórnvaldi og stjórnmálamönum sem fá þungan áfellisdóm í rannsóknarskýrslu Alþingis. (more…)

Á blaðamannafundinum 19. júlí s.l. þar sem Björk spurði spurninga og söng fyrir blaðamenn. Mynd: Lára Hanna

Þegar Björk var á forsíðu Financial Times að ræða um íslenskar orkuauðlindir og um Magma-málið skrifaði forstjóri Magma Energy Ross Beaty henni bréf í gegnum Grapevine og bauð henni hlut í fyrirtækinu. Hún skrifaði honum og afþakkaði, sagði að hann hafi ekki skilið hvert hún væri að fara sjá bréfið:  http://www.grapevine.is/News/ReadArticle/Bjork-Hits-Back-At-Magma .  Þá ákvað hann að senda henni annað bréf þar sem hann segir henni hvernig þetta allt er; http://www.grapevine.is/News/ReadArticle/Ross-Beaty-Answers-Questions. Hún svaraði honum þá á nýjan leik, með löngu og beittu bréfi, afhjúpandi og ögrandi sem hér birtist á íslensku, með leyfi:

Blessaður Ross Beaty,

Þakka þér fyrir svarbréfið, það er gott fyrir íslensku þjóðina að fá þessar upplýsingar fram í dagsljósið, áður en hún gerir upp hug sinn. Undanfarið hafa of margir vondir samningar verið gerðir bak við luktar dyr og þú getur rétt ímyndað þér hvað við erum viðkvæm fyrir slíku makki núna rétt eftir bankahrunið. Ég vona að rannsóknarblaðamenn, bloggarar og sérfræðingar noti þessar upplýsingar og að sameiginlega komumst við að því rétta í málinu. Ég sá í fréttum að Árni Sigfússon, sveitastjóri Reykjanesbæjar sé nú þegar byrjaður að rannsaka lánin sem Magma ætlar sér að taka yfir ef samningurinn gengur í gegn.

Það er alveg rétt hjá þér, það mætti alveg segja að þú sért bjargvættur Reykjanesbæjar, sem er nánast gjaldþrota eftir ofur-metnaðarfullar stóriðjuáætlanir (í anda þeirra áætlana sem keyrðu þjóðarskútuna í kaf). Það virðist því kannski réttlætanlegt að þeir selji nýtingarrétt sinn á auðlindum landsins til 130 ára og missi þar með möguleikann á að nýta sér þær sjálfir og missi líka af uppbyggingu á öðrum orkusviðum svo sem gróðurhúsum, gagnaverum og fleiri möguleikum á nýrri öld. Setjum til hliðar í þessu bréfi hversu lélegur samningurinn er. Hvað þeir selja sig ódýrt. Og núna er samningurinn nánast fullfrágenginn.

Á sama tíma ert þú að reyna að tryggja þér aðgang að jarðhitaorku í Hrunamannaafrétt og við Mývatn, og vatnsrétt í Öræfum. Þú hefur verið í sambandi (more…)

Ég undirrituð/undirritaður skora á stjórnvöld að koma í veg fyrir söluna á HS Orku og skora jafnframt á Alþingi að láta fara fram þjóðaratkvæðagreiðslu um eignarhald á orkuauðlindum Íslands og nýtingu þeirra.

www.orkuaudlindir.is

Basket Star - Euryalid Ophiuroid-Gorgonocephalus sp. from Sea Mount on Mid Atlantic Ridge. Dive 175 Station No. 43. Depth around 800m

mynd af vef bjork.com

Björk Guðmundsdóttir sendi Umboðsmanni Alþingis formlega

ábendingu um að taka sölu- og samningaferli í Magmamálinu

til gagngerrar endurskoðunar áður en samningurinn um kaup

Magma á HS orku verður endanlega samþykktur í lok mánaðarins

með þeim afleiðingum að fyrirtækið fái einkarétt á að nýta mikilvægar

orkuauðlindir Íslendinga til 65 ára,

rétt sem síðan er endurnýjanlegur til annarra 65 ára.

Björk sendir Umboðsmanni Ábendinguna, ásamt

þeim Jóni Þórissyni, arkítekt og aðstoðarmanni Evu Joly,

og Oddnýju Eir, rithöfundi, í þeirri von að hann gæti hagsmuna almennings

í málinu, sem eru miklir, og þar sem málið gæti orðið að prófsteini í auðlindamálefnum

þjóðarinnar, er í ábendingunni brýnt að endurskoða þurfi allan samninginn í ljósi endurnýjaðrar framtíðarsýnar.

Björk birtir einnig á vef sínum spurningar á ensku og á íslensku sem allar varða auðlindir Íslands

og framtíð lýðræðisins og hvetur til líflegrar umræðu. Sjá www.bjork.com

Nýfundinn Sæsnigill í Norður-Atlantshafinu. Má ekki við mikilli mengun.

til að fylgjast með hinu æsispennandi og hrikalega Magma-máli sem er hulið óhugnanlegri leynd

og sem gæti orðið okkur svo dýrkeypt,

þá er einna best að fylgjast með

þéttri og góðri umfjöllun og samantekt úr fjölmiðlum á bloggi Láru Hönnu:

http://blog.eyjan.is/larahanna/

Sæsnigill frá hafinu umhverfis Skotlandhttp://www.scottishnudibranchs.co.uk/lomanotus-genei.htm

Íslendingar eiga öruggustu vatnsbirgðir jarðar samkvæmt nýrri breskri könnun (sjá: http://www.visir.is/island-a-oruggustu-vatnsbirgdir-jardar/article/2010265674166). Slík niðurstaða er okkur ágæt áminning um styrk okkar á erfiðum tímum en ætti ekki að koma á óvart. Náttúruauðlindirnar okkar munu reynast okkur sem ævintýralegar gullnámur ef við göngum að þeim af nógu mikilli virðingu og ábyrgð. En hættan er sú að menn túlki niðurstöðurnar sem svo að við getum örugg þjösnast áfram og dregið auð úr djúpunum með stækkun stóriðju og áframhaldandi skammsýnum aðgerðum. Þá er ágætt að minna á hversu ábyrgðarlaust það myndi vera að einkavæða vatnsbólin okkar og selja frekari einkaafnot af orkuauðlindum til gróðafyrirtækja.  Við hljótum öllu heldur að þurfa að vinna að því að skapa okkur lög um sameiginlega eign og afnotarétt á auðlindum okkar. Og um það hvernig við getum betur ráðið ráðum okkar um skynsömustu leiðina til að nýta auðlindirnar. Stóriðja og aðrar ruddalegar aðfarir eru augljóslega úr sögunni, nógu margar skýrslur sýna fram á það, sér í lagi ef við fáum ekki áframhaldandi undantekningu á losunarkvóta út í andrúmsloftið.  En nægar eru aðrar leiðir að fara og fjölmargar skýrslur og greinargerðir um mun meiri hagkvæmni til frambúðar. Þegar náttúran á í hlut dugir síst af öllu að hugsa um skyndigróða og uppgrip. Nýting náttúruauðlinda hlýtur hér eftir að vera með sjálfbærum hætti, svo náttúran sjálf geti endurnýjað sig og unnið gegn eyðingunni.