mynd af vef bjork.com

Björk Guðmundsdóttir sendi Umboðsmanni Alþingis formlega

ábendingu um að taka sölu- og samningaferli í Magmamálinu

til gagngerrar endurskoðunar áður en samningurinn um kaup

Magma á HS orku verður endanlega samþykktur í lok mánaðarins

með þeim afleiðingum að fyrirtækið fái einkarétt á að nýta mikilvægar

orkuauðlindir Íslendinga til 65 ára,

rétt sem síðan er endurnýjanlegur til annarra 65 ára.

Björk sendir Umboðsmanni Ábendinguna, ásamt

þeim Jóni Þórissyni, arkítekt og aðstoðarmanni Evu Joly,

og Oddnýju Eir, rithöfundi, í þeirri von að hann gæti hagsmuna almennings

í málinu, sem eru miklir, og þar sem málið gæti orðið að prófsteini í auðlindamálefnum

þjóðarinnar, er í ábendingunni brýnt að endurskoða þurfi allan samninginn í ljósi endurnýjaðrar framtíðarsýnar.

Björk birtir einnig á vef sínum spurningar á ensku og á íslensku sem allar varða auðlindir Íslands

og framtíð lýðræðisins og hvetur til líflegrar umræðu. Sjá www.bjork.com

Nýfundinn Sæsnigill í Norður-Atlantshafinu. Má ekki við mikilli mengun.

til að fylgjast með hinu æsispennandi og hrikalega Magma-máli sem er hulið óhugnanlegri leynd

og sem gæti orðið okkur svo dýrkeypt,

þá er einna best að fylgjast með

þéttri og góðri umfjöllun og samantekt úr fjölmiðlum á bloggi Láru Hönnu:

http://blog.eyjan.is/larahanna/

Sæsnigill frá hafinu umhverfis Skotlandhttp://www.scottishnudibranchs.co.uk/lomanotus-genei.htm

Íslendingar eiga öruggustu vatnsbirgðir jarðar samkvæmt nýrri breskri könnun (sjá: http://www.visir.is/island-a-oruggustu-vatnsbirgdir-jardar/article/2010265674166). Slík niðurstaða er okkur ágæt áminning um styrk okkar á erfiðum tímum en ætti ekki að koma á óvart. Náttúruauðlindirnar okkar munu reynast okkur sem ævintýralegar gullnámur ef við göngum að þeim af nógu mikilli virðingu og ábyrgð. En hættan er sú að menn túlki niðurstöðurnar sem svo að við getum örugg þjösnast áfram og dregið auð úr djúpunum með stækkun stóriðju og áframhaldandi skammsýnum aðgerðum. Þá er ágætt að minna á hversu ábyrgðarlaust það myndi vera að einkavæða vatnsbólin okkar og selja frekari einkaafnot af orkuauðlindum til gróðafyrirtækja.  Við hljótum öllu heldur að þurfa að vinna að því að skapa okkur lög um sameiginlega eign og afnotarétt á auðlindum okkar. Og um það hvernig við getum betur ráðið ráðum okkar um skynsömustu leiðina til að nýta auðlindirnar. Stóriðja og aðrar ruddalegar aðfarir eru augljóslega úr sögunni, nógu margar skýrslur sýna fram á það, sér í lagi ef við fáum ekki áframhaldandi undantekningu á losunarkvóta út í andrúmsloftið.  En nægar eru aðrar leiðir að fara og fjölmargar skýrslur og greinargerðir um mun meiri hagkvæmni til frambúðar. Þegar náttúran á í hlut dugir síst af öllu að hugsa um skyndigróða og uppgrip. Nýting náttúruauðlinda hlýtur hér eftir að vera með sjálfbærum hætti, svo náttúran sjálf geti endurnýjað sig og unnið gegn eyðingunni.

Kristján Friðriksson skrifaði um smáiðnað og sjálfbæra þróun fyrir þrjátíu árum. Hann stofnaði verðlaunasjóð iðnaðarins í þeirri von að geta stutt við fjölbreytileika sprotavaxtar smáiðnaðarins. Nú síðast fengu tvö íslensk sprotafyrirtæki verðlaun úr sjóðnum: Farmer's Market og Íslensk hollusta (sjá www.kf.is). Samtök iðnaðarins hýsa sjóðinn. Það er synd að framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. Vilhjálmur Egilsson, skuli í spám sínum um hag landsins vera svona langt á eftir samtímanum, í gömlum órum um stóriðjuna og hennar reddingar sem allar eru óraunsæjar.

Hagfræðingurinn Joseph Stiglitz sagði í fyrirlestri sínum á Íslandi í september s.l. að mönnum hætti til að rugla saman annars vegar leið að markmiði og hins vegar markmiðinu sjálfu: sjá t.d. efnahaginn sem markmið í sjálfu sér en ekki leið að öðru marki sem væntanlega er hag- og farsæld. Eins lítur út fyrir að menn séu fyrir löngu síðan hættir að sjá stóriðjuna sem leið að hagsæld en sjá hana öllu heldur sem markmið í sjálfu sér. Það er sama hversu margir hagfræðingar og erlendir og innlendir sérfræðingar og ráðgjafar vara ítrekað við aukinni stóriðjuþróun á Íslandi og sýna fram á hversu óhagstæð hún er til lengdadr í öllu tilliti- en mæla öllu heldur með aukinni sjálfbærni, þá er eins og ekkert komist að en stóriðja; að stækka álverin og fjölga þeim.

Í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins í dag mátti heyra spádómsrödd framkvæmdastjóra Samtaka Atvinnulífsins, Vilhjálms Egilssonar sem taldi að fjárfesting Landsvirkunar í Búðarhálsvirkjun og stækkun álvers Alcan gæti markað upphafið að endalokum kreppunnar, því þá færu hjól atvinnulífsins að snúast af alvöru, sjá http://www.ruv.is/frett/miklar-fjarfestingar-i-budarhalsi . Engin fréttaskýring fylgdi, engin athugasemd. Hvað er búið að sýna oft fram á það með alls konar útreikningum og hagspám að stækkun álvera og frekari stóriðja á ekki eftir að bjarga okkur út úr kreppunni heldur grafa okkur enn dýpra ofan í leðjuna?

Í upphaf árs 1978 gaf Kristján Friðriksson út smárit með fyrirlestri sínum Hagkeðjan í hnotskurn, þar sem hann kynnir framtíðarsýn byggða á sjálfbærni og smáiðnaði. Hann notaði að vísu ekki orðið “sjálfbærni” enda varð það ekki viðtekið hugtak fyrr en árið 1987 í Brundtland-skýrslunni frægu sem skýrði út mikilvægi þess að styðja við sjálbæra þróun í heiminum. En hann ræðir um alla þá þætti sem einkenna sjálfbæra þróun: að gæta að því að fiskistofnarnir geti endurnýjað sig, að hlusta betur á líffræðinga og vistfræðinga til að vita hvenær og hvar megi veiða á hverjum tíma. Og að tengja veiði Íslendinga við aðra iðju í heildstæðri uppbyggingarstefnu; byggja upp rannsóknir í sjávarútvegi, efla þekkingu á lífkeðjunni og tengja hana við veiðiútgerðina og við þekkingu á handverki og auka jafnt og þétt við fjölbreytni í smáiðnaði á svokölluðum umbreytingarsvæðum út um land þar sem gerðar væru tilraunir með umhverfisvænan og hátæknilegan smáiðnað sem væri öllum stéttum til hagsbóta, svo sem fullvinnslu í málmvinnslu, rafmagnsbílatilraunum, vindorkuframleiðslu, textíliðnað og fleira. (more…)

Þessi grein var skrifuð um daginn þegar Magmaklúðrið var loks opinberað, í þeirri von að örvænting íslenskra stjórnvalda og sveitastjórna umbreyttist í hugrekki og auðmjúka framsýni og að kaupsamningi yrði einfaldlega rift. Í íslenskum lögum stendur að auðlindir eigi að vera í höndum íslenskra stjórnvalda. En nú beygja menn sig undir skilyrði Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, gleyma grundvelli sínum og sefa þá sem í hræðslukasti vilja hjól atvinnulífsins í gang sama hvað það kostar. Og í dag er það helst að frétta að kínversk fyrirtæki og stjórnvöld eru farin að ásælast íslenskar auðlindir og landsvæði og skrifa undir hrikalegar viljayfirlýsingar um “þátttöku” í frekari stóriðjuframkvæmdum. Hjólin fara þá aldeilis að snúast. En hvert?  Þvílíkt frumhlaup í nafni skynsamlegra lausna. Við hljótum að hafa ráð á að gaumgæfa hvert við stefnum og athuga bæði lausnirnar og leiðirnar að þeim, hverju þarf að fórna… Í stað þess að ana að “endanlegum lausnum” í anda alræðisríkja í algerri örvæntingu. Þetta land okkar er algjört undraland og við berum mikla ábyrgð gagnvart heiminum.

Forstjóri og aðaleigandi erlenda orkufyrirtækisins sem var að kaupa sér einkaaðgang að íslensku auðlindinni gat vart leynt ánægju sinni yfir happafengnum í Kastljós-viðtali, en bar sig þó illa eins og sannur stórbokki og sagðist hafa orðið fyrir miklum vonbrigðum því kaupin hefðu ekki gengið eins snurðulaust fyrir sig og hann hafði búist við vegna „umræðu og hugmyndafræði”. Ég varð líka fyrir miklum vonbrigðum, bæði með þessa ótímabæru sölu og þetta söluferli og vildi óska þess að fleiri snurður hefðu hlaupið á þráðinn; Meiri umræða, endurnýjaðri hugmyndafræði og að fleiri andófsraddir hefðu komið fram en hin brýna rödd Ögmundar. Þrátt fyrir kreppu má um allt land sjá sprota og vísbendingar um nýsköpun og ábyrga afstöðu til náttúru, samfélags og sögu. Það er horft til landsins í þeirri trú að hér séu ekki einungis óvenju tærar orkulindir heldur líka nógur auður í heilabúum til að hægt sé að spinna upp nýstárlega og ævintýralega ábyrga orkustefnu. (more…)

Skaftafell

Umhverfisstofnun hefur í samtarfi við Vatnajökulsþjóðgarð boðað til námskeiðs í náttúruvernd. Fer þetta mikilvæga námskeið fram í Skaftafelli, en svona mikilvægur lærdómur ætti að vera skildu námskeið fyrir alla Íslendinga. Hversu oft hefur maður ekki undrað sig á umgangi margra á þessu fagra landi og græðgina sem fer því miður með allt of marga góða menn, sem myndu selja landið í hendur hæðstbjóðanda án þess að blikka.

Sjá nánar á heimasíðu Umhverfistofnunar www.ust.is og grein hér fyrir neðan frá þeirri góðu síðu.

(more…)

Grænar flöskur í grænni náttúru

Það var gaman sem krakki að finna flöskur bak við ruslatunnur sem unglingar höfðu skilið eftir og selja þær í sjoppu og fá sér hlaup. En nú er erfiðara að skila flöskunum, kaupmaðurinn á horninu hættur að taka við glerjum og Sorpa ekki beint í alfaraleið fyrir flesta. Nú þegar umhverfismál skipta framtíð okkar allra og afkvæma okkur svona mikið þá spyr maður sig; “Hvernig standa Íslendingar sig í að endurvinna sorp?”   Árangursstuðullinn er örugglega ekkert mjög hér í þeim efnum. En það er aldrei of seint ad byrja, eða jú kannski verður það of seint en er ekki enn of seint, einn tveir og þrír og til samans nú. Opnum augun og tökum öll ábyrgð á umhverfinu. Við þurfum jú öll að búa hér…
Sameiginlegt norrænt skilagjaldskerfi fyrir flöskur?

Norðurlönd ættu að taka upp sameiginlegt skilagjaldskerfi fyrir flöskur og dósir. Þetta var skoðun margra þingmanna sem funduðu í Kaupmannahöfn á föstudag. Sameiginlegt skilagjaldskerfi myndi fyrst og fremst bæta umhverfið – miklu magni af flöskum og dósum er hent út í náttúruna ár hvert og einnig með heimilissorpi. (more…)

Vindmyllur í hafi. Af stórskemmtilegri heimasíðu: www.hlutir.is þar sem má finna fullt af spennandi nýjustu tækni- og vísindauppgötvunum!

Tími nýrrar orkustefnu á Íslandi og hugsanlegrar útrásar orkufyrirtækja og góðra hugmynda til orkunýtingar, virðist bíða uppgjörs við stóriðjustefnuna en einnig uppgjörs við hreppapólitík stjórnmálanna og spillt hagsmunatengslanet sem manni finnst sýkja alla hugsun, allar framkvæmdir í nýsköpun. Það er fátt að frétta af Frumtakssjóðnum sem átti að brúa nýsköpunargjánna og við þurfum yfirleitt á allri okkar þolinmæði að halda þegar vorar og mann langar til að sjá sprotana blómstra.

Hér er fréttaskot frá mbl.is með viðtali við Össur þar sem hann harmar að útrásin skyldi ekki hafa verið í nafni eins fyrirtækis og síðan berst umræðan að spillingunni og í gegnum línurnar má lesa fyrirstöðu þess að skapa í sameiningu nýja orkustefnu fyrir Ísland: Annarleg hagsmunatengsl. Hvers konar uppgjör þarf að eiga sér stað frekara til að hægt verði að koma sér saman um nýja orkustefnu sem tekur farsæld framtíðarinnar og alla þætti hennar inn í myndina? Hvað þarf að gera? Er jákvætt að huga að nýrri útrás, núna orkuútrás? Hvers slags ætti hún þá að vera og undir hvaða formerkjum? Hvernig liti sú aðgerðaráætlun út? Það er spurning dagsins á náttúra.info.

Obama og Ólafur Ragnar á ráðstefnu um loftslagsmál í Alaska í fyrra. Obama væntanlega með forláta bækling með myndum af landinu. Mynd frá prince.org

Obama sagði á fundi í Strassburg um daginn að við hljótum öll að vita að tíminn er að renna út, hlýnun jarðar er í hraðri þróun og að við verðum að bregðast við. Hann hvetur iðnþjóðirnar til að hugsa stórt og vera ábyrgar í umhverfismálum og að hugsa um nýsköpun í orkumálum og atvinnusköpun í samhengi jarðarinnar og umhverfisins og leita að betri og grænni nýtingu endurnýjanlegrar orku og að grænum fjárfestingartækifærum. Hann sýndi því áhuga að koma til Íslands , sagðist alltaf hafa langað til að koma þangað, og að hann vildi rannsaka möguleikana sem við höfum til nýsköpunar í jarðvarmavirkjunum og lofstslagslausnum. Þvílíkt tækifæri sem slík heimsókn væri til kynningar á nýrri grænni tækni og nýrri skapandi hugsun! Hvað væri gaman ef við gætum boðið hann velkominn og allan heiminn til að skoða okkar náttúruauðlindir og mannauð í formi hugmynda og grænna framkvæmda, svo heimurinn mætti læra af öðru en mistökum okkar!  Og hvað væri líka gaman ef gætum sýnt gott fordæmi á Kaupmannahafnarfundinum og hætt að reyna að væla út órættmætar og óraunsæjar undanþágur. Ef við gætum bara tekið risastökk núna og sett allt á fullt í átt að sjálfbærri og vistvænni framtíð!

Hér að neðan eru tvær klausur um Obama og Ísland, og pistill af Vísindavefnumum jarðvarma: Hvað er jarðhiti?

Það er ljóst að leit okkar að farsælli leið verður að eiga sér stað í öflugri samræðu á milli vísindamanna, þeirra sem hafa reynslu af landinu og virkjun orkuauðlinda þess, hinna sem eiga sér drauma, fjárfesta, fræðimanna, stjórnmálamanna etc. etc. Við verðum að endurskoða svo margt og slík endurskoðun þarfnast þátttöku allra!

Obama: Atvinnusköpun má ekki vera á kostnað umhverfisins (more…)

Stillimynd úr Draumalandinu

Draumalandið er frumsýnd í kvöld og þvílík tilhlökkun! Sjá stillimyndir og upplýsingar á vef myndarinnar: www.draumalandid.is

Draumalandið: Veggspjald (pdf)

Kvikmynd í fullri lengd í leikstjórn Þorfinns Guðnasonar og Andra Snæs Magnasonar Draumalandið er ein mest selda og umtalaðasta bók síðustu ára á Íslandi. Kvikmyndinni er leikstýrt af Þorfinni Guðnasyni og Andra Snæ Magnasyni. Myndin hefur verið þrjú ár í vinnslu og er líklega ein viðamesta heimildarmynd sem gerð hefur verið á Íslandi. Þorfinnur Guðnason hefur áður getið sér gott orð fyrir myndir sínar um Lalla Johns, Hagamúsina og Hestasögu sem hafa verið sýndar víða um heim. Andri Snær hefur skrifað skáldverk, fræðirit, ljóð og þrjú leikrit en þetta er hans fyrsta kvikmyndaverkefni. Verk hans hafa verið þýdd á meira en 20 tungumál. Draumalandið er líklega eitt viðamesta heimildarmyndaverkefni sem ráðist hefur verið í á Íslandi. (more…)